مقالات

سوگیری شناختی در افراد مضطرب، افسرده و بهنجار

Cognitive Bias in Emotional Information Processing in Anxious, Depressed and Normal People

سوگیری شناختی پردازش اطلاعات هیجانی در افراد مضطرب، افسرده و بهنجار

تلخیص: شقایق صادقی

سوگیری شناختی به نوعی توجه در پردازش اطلاعـات گفتـه پیرامون بیشتر توجه میکنند و برخی دیگر را نادیده می گیرند. سوگیری در فرایند پردازش اطلاعات، نقشی مهم را در ایجاد و تداوم اختلالات هیجانی بـازی مـی کنـد. هیچ نوع رفتاری به طور خالص، شناختی یـا عـاطفی محض نیست. زیرا کلیه سطوح فعالیت ها و کنش های شناختی عناصر عاطفی وجود دارد.

افراد آسیب پذیر در برابر اختلال های روانی، اطلاعات ذخیره کرده و آن اطلاعات را بیشتر یادآوری مـی کننـد. ایـن سوگیری می تواند با افزایش حالت خلقی منفی بـه سـوگیری بیشتری نسبت به اطلاعات عاطفی منجـر شـود. مـثلاً افـراد مضطرب بیشتر حوادث تهدید کننده را به خاطر می سپارند و یادآوری باعث ادامه اضـطراب و شـدت آن مـی شـود. از سویی افراد افسرده اطلاعات منفی را بـه خـاطر مـی آورنـد و یادآوری اینگونه اطلاعات تداوم و شدت افسـردگی را باعـث می شود.

پژوهش ها نشان داده اند که اضطراب و افسـردگی در همـه ی
مراحل پردازش اطلاعات، با هـم تفـاوت دارنـد. مـثلاً افـراد
افسرده در تکالیف حافظـه ی آشـکار، سـوگیری در بازیـابی را
نشـان مـیدهنـد.

از آزمون های تکمیل کردن ریشه واژه، آزمون یادآوری نشانه ای، مقیاس افسردگی بک، مقیاس اضطراب بک و… برای ارزیابی شناختی افراد استفاده می شود.

افراد افسرده، عواطف مثبـت بـه فعالیـت زیـاد حافظـه منجر می شود و در نتیجه ی آن ظرفیت شناختی محدود شده و پردازش اطلاعات به طور منظم کاهش می یابد. در افراد افسرده عواطف مثبت قوی انعطاف پذیری را از دسـت میدهند. علت این امر می تواند این باشد که اطلاعات ورودی تخریب و یا گم می شوند. همچنین این امکان نیز هسـت کـه عواطف در بازیابی اطلاعات ذخیره شده مداخله کننـد و از آن جایی که کلمات با بار عاطفی مثبـت بـا خلـق افـراد افسـرده همخوانی ندارند؛ در نتیجه افراد افسرده لغات بـا بـار عـاطفی مثبت را کمتر بـه خـاطر مـی آوردنـد.

نتایج نشان داد که افراد مبـتلا بـه افسـردگی، در حافظه آشکار، سوگیری هماهنگ با خلق نشان دادند، ولـی در حافظه ناآشکار این سوگیری را نشان ندادنـد؛ امـا افـراد مضطرب، در حافظه ناآشکار سـوگیری هماهنـگ بـا خلـق نشـان دادنـد. در چهـارچوب نظریـه ی حافظـه ناآشـکار و حافظه آشکار، میتوان این یافته ها را اینگونه تعبیر کرد که سوگیری در افسردگی، اساساً به فرایند بسط اطلاعات مربوط است. در نتیجه، اطلاعات هماهنگ با خلق در افسـردگی بـه آسانی بازیابی میشوند؛ زیرا با موارد دیگر در حافظـه ارتبـاط زیادی دارند و ایـن مسـأله در نتیجـه ی دسـت کـاری بیشـتر حافظه با وجود نشانه های همسان در بازیابی اسـت. بنـابراین اطلاعات مربوط به افسردگی، عمیقاً ادراک شـده و بـه طـور گسترده رمزگردانی شده اند و در بازیابی این اطلاعـات، قابـل دسترس تر است.

در تبیین این یافته ها میتـوان گفـت در بسـیاری از شـرایط، افراد افسرده بیشتر مواردی را به خاطر می آوردند که با حالـت خلقی رایج آنها سازگار است.

منابع:

فصلنامه روانشناسی شناختی، زمستان ۱۳۹۳

Baumeister, R., & Kathleen, D.U. (2004). Handbook of Self-Regulation Research, Theory and Applications, New York, the Gilfoed Press. Bazin, N., Perruchet, D., Bonis, M., & Feline, A. (1994). The Dissociation of Explicit and Implicit Memory in Depressed Patients. Journal of Psychological Medicine, 24, 239-245. Beck, A.T., & Steer, R.A. (1993). Beck Depression Inventory Manual. The Psychological Corporation. Harcourt Brace & Company. San Antonio.

نوشته شده در گروه: روانشناسی, مقاله

ارسال دیدگاه (۰) ↓

ارسال دیدگاه