مقالات

افسردگی فصلی

نکاتی درباره روحیات فصلی پاییـز را جدی بگیرید

اگر چند وقتی است که آب‌ریزش بینی دارید، صبح‌ها دیر از خواب بیدار می‌شوید و احتمالا همیشه با چشم‌های پف کرده و خواب‌آلود با دیگران حرف می‌زنید، دچار نوعی افسردگی شده‌اید که دکترها به آن افسردگی فصلی یا اختلالات عاطفی فصلی می‌گویند. فصل پاییز به سبب کوتاه بودن روزها و تاریک‌شدن زود هنگام هوا باعث ایجاد چنین عارضه‌ای همه‌گیری می‌شود. دلتنگی، اضطراب، کج‌خلقی، بی‌علاقگی ‌ به فعالیت‌های روزمره، صرف‌نظر کردن از شرکت در فعالیت‌های گروهی‌ و ناتوانی در تمرکز کردن بر روی موضوعی خاص از دیگر نشانه‌های این نوع افسردگی است.

یکی از انواع اختلالات افسردگی که البته از شایع‌ترین انواع آن محسوب می‌شود، افسردگی فصلی نام دارد. شاید شما نیز با تغییر فصول، تغییراتی را در خلقیات خود حس کرده باشید. به‌خصوص در افرادی که دارای مزاج سرد و خشک یا غلبه خلط سودا هستند، بیماری‌های ناشی از این سوء مزاج دیده می‌شود. در فصل پاییز معمولاً مشکلاتی چون اختلالات روان‌پزشکی (افسردگی و…)، مفصلی (درد، التهاب، روماتیسم، خشکی مفصل)، گوارشی (نفخ، رفلاکس یا سوزش سر دل، یبوست)، برخی انواع سردرد، خشکی پوست و مخاطات (بینی و چشم)، تنفسی (برخی انواع آلرژی، تنگی نفس، آسم) و کوفتگی عمومی بدن شیوع پیدا می‌کند یا تشدید می‌شود.

نشانه‌های افسردگی فصلی‌
دکتر فائزه تاتاری درباره نشانه‌های افسردگی فصلی معتقد است: احساس غم و اندوه، تمایل به گریه، احساس پوچی، ناتوانی در تصمیم‌گیری صحیح، کسالت و یکنواختی، کاهش انرژی و خود ملامت‌گری از جمله مهم‌ترین نشانه‌های این بیماری است و گاهی در درجات شدیدتر فرد تصمیم به خودکشی می‌گیرد.
تغییر در الگوهای خواب و تغذیه از دیگر نشانه‌های افسردگی پاییزی است. در این حالت فرد دچار کم‌اشتهایی و کم‌خوابی می‌شود.
برخی افراد مبتلا به این افسردگی نیز علاقه شدید به مواد قندی یا شکلات پیدا می‌کنند و نیز در ماه‌های سرد سال، نیاز شدید به خواب در آن‌ها ایجاد می‌شود.
سطح عملکرد اجتماعی افرادی که به افسردگی فصلی مبتلا هستند، کاهش می‌یابد و در روابط روزمره خود دچار مشکل می‌شوند و معمولاً با احساس یأس شدید، عقاید منفی را در باره گذشته و حال خود دنبال می‌کنند. یک فرضیه این است که با کاهش نور خورشید، ساعت داخلی بدن که خلق‌و‌خو، خواب و هورمون‌ها را تنظیم می‌کند، در زمستان به نوعی عقب می‌ماند و کندتر می‌گذرد.

دلایل بروز بیماری چیست؟
دلیل قطعی بیماری تا به امروز به صورت دقیق مشخص نشده، اما به دلیل شیوع بالای آن در مناطق خاص، تصور دانشمندان بر این اصل استوار است که بیماری به دلیل تغییر در میزان نور خورشید ایجاد می‌شود. مردمان در این‌باره می‌نویسد: تئوری دانشمندان از این قرار است که چون در زمستان و پاییز میزان قرار گرفتن در معرض آفتاب کاهش پیدا می‌کند، ساعت بیولوژیک بدن که خواب، حالات درونی، و هورمون‌ها را تنظیم می‌کند به تاخیر افتاده و معمولاً در زمستان روند کندی را دنبال می‌کند. عقیده بر این است که قرار گرفتن در معرض آفتاب می‌تواند وضعیت این ساعت طبیعی را به
حالت اولیه
باز گرداند.
یکی دیگر از نظریه‌ها این است که مواد شیمیایی مغزی که وظیفه انتقال اطلاعات میان نروها (اعصاب) را به عهده دارند و به نام انتقال‌دهنده عصبی مشهور هستند (به‌عنوان نمونه‌ سروتین) در افراد مختلف، متفاوت است. محققان بر این باورند که قرار گرفتن در معرض نور می‌تواند چنین ناهماهنگی‌هایی را از نو متعادل کند.

از خوردن میوه‌های ترش پرهیز کنید
به توصیه سید‌مهدی میرغضنفری، رئیس انجمن تحقیقات طب سنتی ایران از مصرف غذاهای آماده و حاضری (انواع ساندویچ سوسیس، کالباس، همبرگر، پیتزا)، غذاهای فریز شده یا مانده، سرخ‌کردنی‌های مانده، انواع سُس (سفید، قرمز)، انواع رب، کنسرو، پنیر پیتزا، انواع تنقلات بسته‌بندی‌شده (چیپس، پفک، شکلات)، کاکائو، قهوه، نسکافه، چای پُر رنگ، افزودنی‌ها و طعم دهنده‌ها، بادمجان، کلم و گل کلم، گوشت گاو و گوساله، ماهی شور و دودی، نان باگت یا خمیر، ترشی‌جات، قارچ، گوجه فرنگی، میوه‌های ترش (لیمو ترش، گریپ‌فروت، انار ترش، پرتقال)، آب لیمو، آب‌غوره، سرکه، پنیر شور، لوبیا سبز، ذرت، عدس، ماست و دوغ، کشک پرهیز شود.

فیلم‌های ترسناک نبینید
در این زمینه باید گفت افراد مستعد که تا حد امکان از قرارگیری طولانی در مکان‌های سرد یا کوهستانی و بادگیر به‌خصوص در اوایل و اواخر روز، کم‌تحرکی، لباس ناکافی و تابستانی یا دارای رنگ‌های تیره و یکدست و بدون تنوع، تماشای فیلم‌های ترسناک یا حزن‌آور، گوش دادن به موسیقی‌های غمگین ‌، استعمال عطرهای خیلی سرد، حمام یا دوش آب سرد، باد مستقیم کولر یا پنکه، جماع زیاد، خوابیدن بدون رو انداز یا خواب روز، اسکان در منزل تاریک و کم نور آپارتمانی یا زیرزمین و بدون چشم‌انداز پرهیز کنند.
در این فصل با مصرف گوشت بره یا شتر یا کبک یا بلدرچین یا کبوتر یا گنجشک، کباب‌ها و پختنی‌ها و در حد کم سرخ‌کردنی خفیف، گندم (نان، در آش و سوپ، جوانه)، نخود و لوبیا (نفخ آن با خیساندن چند ساعته گرفته شود)، نخود آب، سیب، گلابی، طالبی، انگور، به، خربزه، انجیر، میوه‌های شیرین و کمی آب‌دار، کشمش، مویز، بادام، فرنی بادام، آب نارگیل، آلوی شیرین، توت، زرده تخم‌مرغ (آب پز عسلی)، عسل، نعناع، ریحان، ترخون، مرزه، جعفری، تره، کرفس، کنگر، چغندر، ترب، فندق، هل، دارچین، شیره خرما و انگور، نان سنگک همراه کره، مربای عسلی بالنگ یا سیب یا به در این فصل مفید است.

زنان، بیشتر در معرض افسردگی فصلی هستند
دکتر جلال مرادی، روان‌شناس بالینی در این رابطه می‌گوید: جوان‌ها بیشتر در معرض دوره‌های افسردگی زمستانی قرار دارند؛. اما در این بین۶٠ تا ٩٠‌درصد مبتلایان به الگوی فصلی را زنان تشکیل می‌دهند.
البته الگوی فصلی نباید با بیکاری در فصل زمستان منظور شود و این نوع اختلال به طور عمده خاصیت فصلی دارد تا عوامل محیطی و اجتماعی. یکی از راه‌های تشخیص این نوع اختلال، دو سال عود افسردگی در پاییز و زمستان و بهبود نسبی در بهار است. وی می‌گوید: میزان شیوع این اختلال در بین زنان بیشتر از مردان است‌؛ البته در فرهنگ‌های مختلف مواردی مانند کسالت، غمگینی، بدون در نظر گرفتن موارد تشخیص به افسردگی نسبت داده می شود و این در حالی است که فرد ‌ نشانه‌های ‌ افسردگی را ندارد. میزان شیوع از ١٠ تا ٢۵ درصد برای زنان و از ۵ تا ١٢‌درصد برای مردان متغییر و به طور کلی بین ۵ تا ٩ درصد در نوسان است. افسردگی، خود به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که می‌توان به طور خلاصه به این موارد اشاره کرد:
اختلال افسردگی عمده (دوره منفرد و عود‌کننده)، اختلال افسرده‌خویی، اختلال دو قطبی نوع II (مختلط، نامشخص هیپومنیک و افسرده) و اختلال ادواری خویی.
میزان درمان و نحو کار کردن با این اختلال‌ها به تناسب شدت و نوع اختلال و مشکلات همراه متفاوت است؛اما به‌طور کلی الگوی فصلی بر همه آن‌ها تاثیر مستقیم دارد.

نوردرمانی کنید
انگار ما انسان‌ها واقعا مثل گیاهان محتاج نوریم و وقتی جهان مثل گلخانه‌های تاریک می‌شود، هم جسم و هم روان ما پژمرده می‌شود. حالا که همه چیز زیر سر کم بودن نور است، می‌شود با زیاد کردن نور محیط، از حس افسردگی زمستانی رها شد؛ اما چطور؟ محققان دریافته‌اند که فتوتراپی(نور درمانی) می‌تواند از ترشح بیش از حد ملاتونین در بدن جلوگیری کند؛ اغلب افراد به این درمان پاسخ می‌دهند.
این شیوه درمان شامل نور سفید فلوروسنت است که بر صفحه فلزی انعکاس داده می‌شود و شخص در مقابل این نور، با چشمان باز بدون نگاه مستقیم به نور قرار می‌گیرد. از این شیوه درمانی به مدت نیم تا دو ساعت در روز استفاده می‌کنند؛ البته در موارد خفیف بیماری، قدم‌زدن در نور آفتاب به‌تنهایی می‌تواند شخص را در بهبود بیماری کمک کند. در طول یک بررسی دریافته‌اند که یک ساعت قدم‌زدن در نور آفتاب به اندازه دو ساعت قرار گرفتن در مقابل نور سفید فلوروسنت می‌تواند در بهبود بیماری موثر باشد.
تجربه افسرده‌های شمال اروپا ثابت کرده است یک مهاجرت کوتاه‌مدت هدفمند به یک شهر یا کشور جنوبی‌تر، حال افسرده‌های زمستانی را بهتر می‌کند. شما هم می‌توانید از تنوع جغرافیایی کشورمان استفاده کنید و یک سفر زمستانی به جنوب کشور را در برنامه‌هایتان بگذارید

http://www.shahraraonline.ir/shahrara/page,1393,8,15,13,00.html

نوشته شده در گروه: مصاحبه ها

ارسال دیدگاه (۰) ↓

ارسال دیدگاه